1. ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Περιγράφονται τα μαθησιακά αποτελέσματα του μαθήματος οι συγκεκριμένες γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες

καταλλήλου επιπέδου που θα αποκτήσουν οι φοιτητές μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος.

Συμβουλευτείτε το Παράρτημα Α

• Περιγραφή του Επιπέδου των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων για κάθε ένακύκλο σπουδών σύμφωνα με το Πλαίσιο Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης
• Περιγραφικοί ΔείκτεςΕπιπέδων 6, 7 & 8 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων ΔιάΒίου Μάθησης και το Παράρτημα Β
• Περιληπτικός Οδηγός συγγραφής Μαθησιακών Αποτελεσμάτων

1.Γνώσεις: Επιχειρείται αρχικά μια εξοικείωση του φοιτητή με το Διεθνές Δίκαιο και τις εφαρμογές του στη σύγχρονη διεθνή κοινότητα. Ακολούθως εξετάζεται η ιστορική διαδρομή ανάδυσης του διεθνούς δικαίου και καταγράφονται οι θεωρητικές προσεγγίσεις των μεγάλων διεθνολόγων, από τον Grotius μέχρι τον Koskenniemi που έχει ανατρέψει την ιστορική αφήγηση περί της γέννησης κι εξέλιξης του διεθνούς δικαίου. Γίνεται παράλληλα αναφορά στους διεθνολόγους που έχουν παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια τα κεντρικά μαθήματα στο πλαίσιο της Ακαδημίας της Χάγης (Παλάτι της Ειρήνης, καλοκαιρινά μαθήματα), αφού εκεί προσκαλούνται μόνο όσοι νομικοί διεθνολόγοι έχουν διαμορφώσει ένα συνεκτικό θεωρητικό νέο αφήγημα, με πρόσφατα παραδείγματα της Weiss (GeorgeWashington University) η οποία διαμόρφωσε μια πολύπροωθημένη θεωρία περίτου «διεθνούς δικαίου σε ένα καλειδοσκοπικό κόσμο», ή του Εμ. Ρούκουνα για τον ρόλο του ατόμου στο διεθνές δίκαιο, της Higgins για το διεθνές δίκαιο ως όχι κάτι το στατικό, αλλά ως διαδικασία.

Αφού διευκρινίζονται τα χαρακτηριστικά στοιχεία και οι διαστάσεις της σύγχρονης διεθνούς κοινότητας, αναλύονται τα υποκείμενα του διεθνούς δικαίου, καθώς και άλλοι διεθνείς δρώντες –φορείς δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.

Εδώ, συζητείται το κράτος, οι διεθνείς οργανισμοί, τα άτομα, και άλλοι μη κρατικοί δρώντες

και το καθεστώς τους στη διεθνή δικαιοταξία.

Στη συνέχεια εξετάζεται η δημιουργία του διεθνούς δικαίου, δηλαδή, αναλύονται συστηματικά οι πηγές, κατηγοριοποιημένες στις τυπικές, ουσιαστικές, αλλά και άτυπες (βλ. πράξεις διεθνών οργανισμών, που δεν περιλαμβάνονται τυπικά στο άρθρο 38 Καταστατικού του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης) κλπ.

Η προσέγγιση των πηγών (διεθνείς συμβάσεις, έθιμο, γενικές αρχές, πράξεις οργάνων σιεθνών οργανισμών κλπ) γίνεται μέσα από τη διερεύνηση της δικαιοπαραγωγικής διαδικασίας και του περιεχομένου των κανόνων που περιλαμβάνουν.

Αυτό επιτρέπει όχι μόνο την ιστορική αναφορά στην «πηγή» αλλά και τον τρόπο με τον οποίο βρίσκει εφαρμογή ο κανόνας στη σύγχρονη διεθνή πρακτική.

Παράλληλα, η προσέγγιση του διεθνούς δικαίου περνάει από τα ζητήματα εφαρμογής του. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η εφαρμογή στο διεθνές πεδίο και στις εσωτερικές έννομες τάξεις των κρατών. Βασική συνιστώσα αυτής της θεματικής συνιστά η εξέταση των ρυθμίσεων του Ελληνικού Συντάγματος για τις σχέσεις των κανόνων του διεθνούς δικαίου με το εσωτερικό δίκαιο. Η συζήτηση περαιτέρω προχωρεί σε μια διεξοδική εξέταση της συνεπαγόμενης σχέσης ανάμεσα στο διεθνές και το εσωτερικό δίκαιο. Με τη διαπίστωση της υπεροχής του πρώτου επί του δευτέρου, σύμφωνα με το άρθρο 28 (1) Συντ. Τέλος, εξετάζονται τα θέματα της ιεραρχίας μεταξύ των κανόνων του διεθνούς δικαίου καθώς και οι επιπτώσεις της ανάδυσης μεταγενέστερου κανόνα.

Η περίπτωση των κανόνων jus cogens, δηλαδή των κανόνων που δεν επιδέχονται παρέκκλιση, καθώς και το ζήτημα των δικαιωμάων /υποχρεώσεων erga omnes, αποτελούν ένα ξεχωριστό αντικείμενο ενδιαφέροντος, που εξετάζεται κυρίως στο πλαίσιο του δικαίου συνθηκών.

2. Διεπιστημονικότητα: Είναι αυτονόητο ότι στο τρέχον ακαδημαϊκό εξάμηνο έχουμε ουσιαστικά μια εισαγωγή στην επιστήμη του διεθνούς δικαίου, που έρχεται μετά τις προσεγγίσεις της πολιτικής επιστήμης, των γενικών αρχών του δικαίου, της διπλωματικής ιστορίας, που μέσα από την λειτουργία της διεθνούς κοινότητας, έρχεται να συμπληρώσει την αντιμετώπιση των θεμάτων λειτουργίας των διεθνών σχέσεων στο σύγχρονο κόσμο, μέσα από μια δικαιϊκή σκοπιά. Εδώ, ο φοιτητής οφείλει να γνωρίσει και να εθιστεί, με αναφορές που αναγκαστικά γίνονται, στην όλη ύλη του διεθνούς δικαίου και η οποία διδάσκεται στα επόμενα εξάμηνα του προγράμματος σπουδών. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο αφού οι έννοιες (π.χ. εφαρμογή διεθνούς συνθήκης) δεν μπορεί να αποκοπούν από το περιβάλλον εφαρμογής τους που μπορεί να αναφέρεται σε μεταγενεστερη ύλη, π.χ. ευθύνη (;) της Ελλάδος για μη ορθή εφαρμογή της ενδιάμεσης συμφωνίας με την ΠΓΔΜ, της Συμφωνίας των Πρεσπών, της Συμφωνίας Τουρκίας -Λιβύης για την ΑΟΖ, για να αναφέρουμε μόνο ορισμένα από τα παραδείγματα που αναλύονται διεξοδικά.

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες του διεθνούς δικαίου, είναι να μάθουν να εντοπίζουν, ν’ αξιολογούν, ν’ αναλύουν και να αξιοποιούν την γνώση σε βιβλιοθήκες, όχι μόνο του Πανεπιστημίου, αλλά κυρίως όσες εντοπίζονται online. Σε πλατφόρμες, blogs, επίσημους δαδικτυακούς τόπους. Να μάθουν να εντοπίζουν μέσα από την επικαιρότητα και από τα ίδια τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σε ολόκληρο τον κόσμο, τα νομικώς ενδιαφέροντα - ως προς το διεθνές δίκαιο- πραγματικά περιστατικά, ώστε στη συνέχεια να μπορούν να εφαρμόζουν την θεωρία που μαθαίνουν και να βρίσκουν τις απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα.

Αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου να μπορούν να εντοπίζουν την δυσπρόσιτη - οριζόντια - κρατική πρακτική με πεποίθηση δικαίου, δηλαδή τα στοιχεία που διαμορφώνουν διεθνές έθιμο, που αποτελεί τον πιο ενδιαφέροντα παράγοντα διαμόρφωσης κανόνων κι εθίμων διεθνούς δικαίου, αλλά και ερμηνείας διατάξεων διεθνών συνθηκών. Μάλιστα, οι ενλόγω κρατικές ενέργειες, δεν αφορούν μόνο όσες καταγράφονται μονομερώς, αλλά κυρίως όσες διαμορφώνονται μέσα από την διεθνή συνεργασία (στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών, διακυβερνητικών όπως τα ΗΕ, το

Συμβούλιο της Ευρώπης, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών, ή η ASEAN, αλλά και οργανισμών με υπερεθνικά στοιχεία όπως η ΕΕ, ή με sui generis δεδομένα όπως είναι ο ΟΑΣΕ και το ΝΑΤΟ).

Όλες οι γνώσεις που απαιτούνται από φοιτητές δευτεροετείς, που έρχονται για πρώτη φορά αντιμέτωποι με το διεθνές δίκαιο, δηλαδή με ένα κεντρικό μάθημα των σπουδών τους, και άρα προσεγγίζουν για πρώτη φορά ζητήματα που αφορούν τα υποκείμενα τους διεθνούς δικαίου (κράτη, διεθνείς οργανισμοί), αλλά και τις πηγές του διεθνούς δικαίου (τυπικές που περιλαμβάνονται στο άρθρο 38 του ΚατΔΔ, δηλαδή, διεθνείς συνθήκες, διεθνές έθιμο, γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου, επικουρικές, όπως η νομολογία διεθνών δικαστηρίων και τα διδάγματα διεθνολόγων, αλλά κυρίως άτυπες, όπως είναι οι πράξεις διεθνών οργανισμών), δηλαδή το πως και από ποιους διαμορφώνονται οι κανόνες του διεθνούς δικαίου, πως διαπραγματεύονται τα κράτη, ποια μορφή έχουν οι διεθνείς συμφωνίες, ποια η δεσμευτικότητά τους, υπάρχουν μόνο τυπικές, έγγραφες, ή και άτυπες, προφορικές, που όμως δεσμεύουν εξίσου τα κράτη, ποιος ο ρόλος των μονομερών πράξεων κρατών, που βέβαια δεν αποτελούν διεθνείς συμφωνίες, αλλά παράγουν έννομα αποτελέσματα (βλ. ανακήρυξη ΑΟΖ, κήρυξη πολέμου, αναγνώριση Κράτους). Πως οι εν λόγω συμφωνίες εφαρμόζονται, τι συμβαίνει σε περίπτωση που ανακύπτουν διεθνείς διαφορές, ποιες συμφωνίες μπορούν να κριθούν άκυρες από διεθνή δικαστήρια, ή διαιτητικά όργανα, πως καταγγέλλονται, τι σημαίνει ότι τα συμφωνηθέντα τηρούνται σε περίπτωση διαδοχής κρατών, τι σημαίνει απρόοπτη και ριζική μεταβολή των συνθηκών, κλπ. Όλα τα παραπάνω δεν μπορούν να γίνουν κατανοητά χωρίς ενδελεχή και πλούσια παρουσίαση πολλαπλών παραδειγμάτων - τόσο ιστορικών, ώστε να φαίνεται η εξέλιξη των κανόνων μέσα από την ίδια την εξέλιξη της διεθνούς ζωής- όσο και της επικαιρότητας, με όλα τα σύγχρονα τρέχοντα παραδείγματα που απασχολούν διεθνολόγους σε ολόκληρο τον κόσμο, στην Ευρώπη, και βέβαια πάντοτε με έμφαση στην Ελλάδα, ή τους Έλληνες διεθνολόγους. Αυτό επιτρέπει στους φοιτητές έχοντας, ή εντοπίζοντας όλα τα στοιχεία, να μπορούν να εφαρμόζουν την θεωρία και να προσεγγίζουν στην τρέχουσα επικαιρότητα με ασφάλεια.

Αυτό παράλληλα τους επιτρέπει να αναπτύσσουν κριτική σκέψη, τόσο ως προς τις ειδήσεις που παρουσιάζονται, αναλύονται, συχνά επιφανειακά, να αντιλαμβάνονται την διαφορά επιστημονικής και δημοσιογραφικής ανάλυσης. Επιστημονικής ανάλυσης που αξιοποιεί όλα τα δεδομένα, με γνώσεις θεωρίας, και ανάλυσης πρωτογενών πηγών, νομολογίας και μάλιστα με κριτική σκέψη (δεν μελετάνε μόνο την απόφαση π.χ. ενός διεθνούς δικαστηρίου, αλλά καθοδηγούνται στο μάθημα ώστε να μελετάνε και μάλιστα πρωτίστως, τις διιστάμενες ή χωριστές απόψεις επιμέρους φωτισμένων δικαστών (πολλών εκ των οποίων μάλιστα Ελλήνων) που βοήθησαν το διεθνές δίκαιο να εξελιχθεί.

Στο πλαίσιο του μαθήματος γίνεται ευρύτατη χρήση νέων τεχνολογιών, audiovisual libraries, διδακτικά videos από MOOC προγράμματα, ιδίως έως ότου οι φοιτητές αποκτήσουν πρόσβαση στα ίδια τα εγχειρίδια, που συχνά αποκτώνται μετά από τους πρώτες δύο μήνες που αρχίζει η διδασκαλία. Έως τότε, λοιπόν, αναζητώνται και αναλύονται οι πηγές του διεθνούς δικαίου, οι φορείς (υποκείμενα – χρήστες, κατά Ρούκουνα) του διεθνούς δικαίου, μέσα από την πολλαπλότητα των επιλογών που παρέχονται σήμερα μέσα από εγχειρίδια, αλλά κυρίως μέσα από επίσημους διαδικτυακούς χώρες, βιβλιογραφικές έρευνες, βάσεις δεδομένων, blogs και διαδραστικών sites, μέσα από τα οποία οι φοιτητές μαθαίνουν πως να αντλούν πληροφόρηση που είναι πιστοποιημένη, αυθεντική, που παραπέμπει σε πρωτογενή έρευνα Καταστατικών, Συμβάσεων, Αποφάσεων και Ψηφισμάτων, ή αξιόπιστες δευτερογενείς πηγές από συγκεκριμένο κατάλογο επιστημονικών περιοδικών, ή εγκυκλοπαιδειών του διεθνούς δικαίου (όπως η Max Planck).

Γενικές Ικανότητες

Λαμβάνοντας υπόψη τις γενικές ικανότητες που πρέπει να έχει αποκτήσει ο πτυχιούχος (όπως αυτές αναγράφονται στο Παράρτημα Διπλώματος και παρατίθενται ακολούθως) σε ποια / ποιες από αυτές αποσκοπεί το μάθημα;.

Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις Λήψη αποφάσεων

Αυτόνομη εργασία Ομαδική εργασία

Εργασία σε διεθνές περιβάλλον

Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

Σχεδιασμός και διαχείριση έργων

Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου

Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

…… Άλλες…

…….

Αναζήτηση ανάλυση και σύνθεση γνώσεων, θεωρίας και εφαρμογής. Προσαρμογή στις απαιτήσεις έρευνας και εξοικείωσης με ορολογία.

Αναρτάται στην class Οδηγός Έρευνας του Μαθήματος, ορολογία, κυρίως λατινικών, αλλά και άλλων όρων, όλα τα σχετικά sites, όπου μπορούν οι φοιτητές να εξοικειωθούν με το διεθνέςδίκαιο, ενώ διδάσκονται μεθοδολογία έρευνας, μελέτης κειμένων, μελέτης νομολογίας, αποδελτίωσης.

Παράλληλα, μετά τους πρώτους μήνες, το μάθημα εμπλουτίζεται με Φροντιστηριακά Μαθήματα επίλυσης πρακτικών προβλημάτων, ώστε να μαθαίνουν την μεθοδολογία την ανάλυσης και σύνθεσης, της απομόνωσης πραγματικών περιστατικών που είναι νομικώς ενδιαφέροντα, τον εντοπισμό των κανόνων του διεθνούς δικαίου που οφείλουν να εφαρμόσουν, την μεθοδολογία απάντησης σε συγκεκριμένα ερωτήματα μέσα από την επαγωγική μέθοδο και μόνο στο τέλος την απάντηση.

Αυτό επιτρέπει στους φοιτητές να μαθαίνουν εγκαίρως ότι δεν υπάρχει μία αλήθεια στο διεθνές δίκαιο, αλλά ότι, όπως όλα, έχει διαφορετικές οπτικές, διαφορετική σημασία εάν κάποιος διδάσκεται το αντικείμενο σε ΗΠΑ, ή Ελλάδα , τις διαφορετικές σχολές σκέψεις, μέσα από συγκεκριμένα παραδειγματα αναλύσεων από την American Society of International Law, την European Society of International Law και αντίστοιχες αναλύσεις που γνωρίζουν οι φοιτητές κάθε Δεκέμβριο στο πλαίσιο του ετήσιου σχετικού Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων. Επιπλέον οι φοιτητές γνωρίζουν, ή μαθαίνουν ν’ αναγνωρίζουν τις διαφορετικές σχολέςτου διεθνούς δικαίου (φυσικό δίκαιο, θετικισμός, πραγματισμός, κριτικές νομικές σπουδές, σπουδές τρίτου κόσμου, New Haven),και να αναγνωρίζουν την σχολή που ακολουθούν οι σημαντικότεροι διεθνολόγοι στην Ελλάδα (μέσα από μια ιστορική αναδρομή).

2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ